Zapraszamy do Gminy Bochnia

Gmina Bochnia – miejsce z historią i przyszłością

Gmina Bochnia to obszar o wyjątkowym bogactwie historycznym, kulturowym i przyrodniczym. Od najstarszych ośrodków osadniczych związanych z początkami wydobycia soli, poprzez średniowieczne szlaki handlowe, zabytkowe kościoły i dwory, aż po miejsca pamięci narodowej – każda z miejscowości tworzy niepowtarzalny fragment historii regionu.

Walory krajobrazowe gminy podkreślają rozległe kompleksy leśne Puszczy Niepołomickiej, doliny Raby i Stradomki, malownicze wzgórza Pogórza Wielickiego oraz liczne punkty widokowe, z których można podziwiać panoramy Beskidów, Pienin i Tatr.

Bogata oferta wydarzeń kulturalnych, pielęgnowane tradycje ludowe, rozwijająca się infrastruktura sportowo-rekreacyjna oraz liczne szlaki piesze i rowerowe sprawiają, że gmina Bochnia jest atrakcyjnym miejscem zarówno dla mieszkańców, jak i turystów poszukujących historii, aktywnego wypoczynku i bliskiego kontaktu z naturą.

Baczków

Baczków położony jest w północnej części gminy Bochnia, na skraju Puszczy Niepołomickiej. Bliskość rozległych terenów leśnych oraz walory przyrodnicze czynią tę miejscowość atrakcyjnym miejscem wypoczynku i rekreacji.

Znajduje się tu także ważne miejsce pamięci narodowej – zbiorowa mogiła około 500 Żydów zamordowanych 25 sierpnia 1942 roku podczas likwidacji bocheńskiego getta.

Baczków jest miejscem urodzenia Jana Czubka (1849–1932), wybitnego historyka literatury, tłumacza dzieł klasycznej literatury greckiej i rzymskiej, w tym cenionego przekładu Iliady.

Wieś słynie również z bogatych tradycji muzycznych. Działa tutaj jedna z najlepszych amatorskich orkiestr dętych w Małopolsce, a każdego roku odbywają się Galicyjskie Koncerty Orkiestr Dętych, gromadzące zespoły i miłośników muzyki z całego regionu.

Bogucice

Bogucice należą do największych miejscowości gminy Bochnia. Do 1975 roku pełniły funkcję siedziby gminy Bogucice. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1325 roku, co świadczy o jej wielowiekowej historii.

Na terenie wsi znajduje się cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej, będący świadectwem wydarzeń, które rozegrały się na tych terenach podczas walk w latach 1914–1915.

Brzeźnica

Brzeźnica jest jedną z najstarszych miejscowości ziemi bocheńskiej. Pierwsza pisemna wzmianka o niej pochodzi z 1242 roku. W latach od 1282 roku przez kilkadziesiąt lat posiadała prawa miejskie.

Z miejscowością związana jest legenda o św. Stanisławie ze Szczepanowa. Według miejscowej tradycji biskup krakowski, uciekając przed królem Bolesławem Śmiałym, poprosił mieszkańców o wodę i schronienie. Spotkał się jednak z odmową. Noc spędził na pobliskim wzgórzu, w kopie siana. Po modlitwie uderzył laską w ziemię, z której wytrysnęło źródło krystalicznie czystej wody. Do dziś jest ono uznawane przez mieszkańców za miejsce o wyjątkowych właściwościach.

Brzeźnica kryje również znaczące złoża wód geotermalnych i solankowych, które stwarzają duże możliwości rozwoju turystyki oraz lecznictwa uzdrowiskowego.

Buczyna

Buczyna położona jest na wzgórzu Borek, w południowej części gminy Bochnia. Miejscowość zachwyca malowniczymi krajobrazami oraz spokojnym, wiejskim charakterem.

Naturalne walory krajobrazowe, czyste środowisko oraz rozwijające się ekologiczne rolnictwo sprawiają, że Buczyna stanowi atrakcyjne miejsce dla osób poszukujących wypoczynku z dala od miejskiego zgiełku.

Cerekiew

Cerekiew jest najbardziej na północ wysuniętą miejscowością gminy Bochnia. Od 1470 roku stanowi siedzibę parafii.

Według miejscowej legendy po najazdach tatarskich w XIII wieku osiedliła się tutaj grupa tatarskich wojowników.

Dawny drewniany kościół pw. św. Wawrzyńca został rozebrany i w 1977 roku przeniesiony do Sądeckiego Parku Etnograficznego. W obecnym kościele można podziwiać cenne zabytki sztuki sakralnej, między innymi renesansowy obraz Chrystus depczący grzech oraz obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z przełomu XVII i XVIII wieku.

Szczególną uwagę zwraca także zabytkowy dzwon zawieszony na dzwonnicy. Został odlany w 1642 roku w Gdańsku przez znanego ludwisarza Gerhardta Benningka i należy do najcenniejszych zabytków miejscowości.

Chełm

Chełm położony jest na Wzgórzu Chełm, w malowniczym zakolu rzeki Raby, przy drodze krajowej nr 94, około 30 kilometrów od Krakowa.

Historia miejscowości sięga czasów przedchrześcijańskich. Na szczycie Grodziska (271 m n.p.m.) znajdowała się osada obronna, z której rozciąga się rozległa panorama obejmująca Tatry, Pieniny, przełom Raby oraz Puszczę Niepołomicką.

Pierwsza wzmianka źródłowa o Chełmie pochodzi z 1198 roku. Patriarcha Jerozolimy Monachus odnotował wówczas darowiznę możnowładcy Mikory z rodu Gryfitów, który przekazał Zakonowi Bożogrobców z Miechowa wieś wraz z kościołem, dziesięcinami, targiem oraz karczmą.

Przez miejscowość przebiegał dawny Szlak Bursztynowy, później zwany Szlakiem Królewskim, znany obecnie jako Via Regia Antiqua.

Obecny kościół parafialny pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela został wzniesiony w latach 1738–1749. W jego wnętrzu znajdują się liczne zabytki sztuki sakralnej, w tym kamienna chrzcielnica z przełomu XVI i XVII wieku oraz imponujący ołtarz główny z 1749 roku autorstwa Piotra Korneckiego. Charakterystycznym elementem świątyni są podwójne krzyże, przypominające o wielowiekowej obecności Zakonu Bożogrobców.

Od 1999 roku działa tutaj Muzeum Parafialne Zakonu Stróżów Bożego Grobu, założone przez ks. Antoniego Tworka. W zbiorach znajdują się cenne ornaty haftowane złotą i srebrną nicią z XVII–XIX wieku, zabytkowe monstrancje, puszki liturgiczne oraz wiele innych eksponatów związanych z historią parafii. Część kolekcji prezentowana jest w zabytkowej dzwonnicy.

Od 2004 roku w budynku dawnej szkoły funkcjonuje Wiejska Galeria Sztuki „Chełm”, promująca twórczość lokalnych artystów.

Chełm jest również miejscem licznych wydarzeń kulturalnych. Corocznie odbywają się tutaj Wianki Świętojańskie nad Rabą, nawiązujące do dawnych tradycji słowiańskich oraz chrześcijańskiego święta św. Jana, a także Średniowieczne Spotkania u Bożogrobców, podczas których organizowane są rekonstrukcje historyczne, turnieje rycerskie i warsztaty edukacyjne.

Cikowice

Cikowice to malowniczo położona miejscowość nad Rabą, której początki sięgają 1356 roku. Od 1919 roku jest siedzibą parafii. Przez wieś przebiega linia kolejowa Kraków – Przemyśl, zapewniająca dogodny dojazd zarówno mieszkańcom, jak i odwiedzającym. Cikowice wyróżniają się również znacznymi zasobami wód geotermalnych, stanowiącymi cenny potencjał dla przyszłego rozwoju gospodarczego i turystycznego.

Damienice

Damienice to urokliwa miejscowość położona nad Rabą, w bezpośrednim sąsiedztwie Puszczy Niepołomickiej. Zyskała szczególne miejsce w historii dzięki Joachimowi Wadianowi (1484–1551) – wybitnemu humaniście, profesorowi i rektorowi Uniwersytetu Wiedeńskiego.

W 1517 roku, podczas pobytu w Krakowie, Wadian zwiedził kopalnię soli w Bochni. Następnie został zaproszony przez Jana Oleśnickiego do jego majątku w Damienicach. W swoich wspomnieniach z zachwytem opisywał miejscowe krajobrazy oraz niezwykle gościnne przyjęcie, wspominając spacer po okolicznych lasach i wykwintny posiłek „godny niemal Saliów”. Uznaje się, że jest to najstarszy zachowany opis walorów turystycznych ziemi bocheńskiej.

Dąbrowica

Dąbrowica to niewielka, spokojna miejscowość położona w południowej części gminy Bochnia, na skraju Lasu Kolanowskiego. Okoliczne lasy od lat przyciągają miłośników grzybobrania i pieszych wędrówek.

Przez przysiółek Żelazowiec przebiega malownicza trasa rowerowa Berdychów – Czyżyczka (Via Panoramica Nova), z której rozciągają się piękne widoki na okoliczne wzgórza i doliny.

Gawłów

Gawłów to miejscowość o wyjątkowej historii i interesującym dziedzictwie kulturowym. Najcenniejszym zabytkiem jest drewniany kościół parafialny pw. św. Andrzeja Boboli, wybudowany w 1809 roku jako zbór ewangelicki dla kolonistów niemieckich osiedlonych na tych terenach po I rozbiorze Polski.

Po zakończeniu II wojny światowej ludność niemieckiego pochodzenia opuściła Gawłów, kończąc blisko 150-letni okres pokojowego współistnienia z polskimi mieszkańcami.

Świątynia, wzniesiona w konstrukcji zrębowej z charakterystyczną wieżą, zachowała swój historyczny charakter. Obok kościoła znajdują się pozostałości dawnego cmentarza ewangelickiego z interesującymi nagrobkami dawnych mieszkańców.

Od 2003 roku przy miejscowej szkole funkcjonuje Obserwatorium Astronomiczne, popularyzujące wiedzę o astronomii i naukach przyrodniczych.

Gierczyce

Gierczyce położone są przy drodze łączącej Bochnię z Myślenicami. Miejscowość zachwyca zarówno walorami krajobrazowymi, jak i licznymi zabytkami.

Przy drodze prowadzącej do Zawady znajduje się jedna z najstarszych figur św. Jana Nepomucena w okolicach Bochni, ufundowana w 1749 roku. W jej sąsiedztwie zachowały się pozostałości dawnego zespołu dworskiego. Na początku XX wieku majątek należał do prof. Antoniego Górskiego (1862–1928) – wybitnego prawnika, ekonomisty, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz członka Akademii Umiejętności w Krakowie.

W centrum miejscowości eksponowana jest zabytkowa konna sikawka strażacka z 1912 roku – cenny zabytek techniki pożarniczej.

Jednym z największych atutów Gierczyc jest wzgórze Patria (364 m n.p.m.), z którego rozciąga się rozległa panorama Beskidu Wyspowego, Babiej Góry, Pienin oraz Tatr. Na jego szczycie znajduje się cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej.

Grzbietem wzgórza przebiega malownicza trasa pieszo-rowerowa Czyżyczka – Berdychów, oferująca doskonałe widoki na Las Kolanowski oraz historyczny szlak Via Regia Antiqua. Przy trasie rośnie około trzystuletni dąb, uznany za pomnik przyrody.

W 2014 roku uruchomiono tutaj jedną z największych wówczas farm fotowoltaicznych w Polsce, która była symbolem dynamicznego rozwoju odnawialnych źródeł energii w regionie.

Gorzków

Gorzków to niewielka miejscowość położona na wschód od Bochni, stanowiąca swoistą enklawę gminy. Wieś zapisała się w historii jako miejsce urodzenia dwóch wybitnych biblistów i teologów – ks. prof. Stanisława Łacha (1906–1983), rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, oraz ks. prof. Jana Łacha (1927–2013), rektora Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Ich dorobek naukowy i działalność dydaktyczna odegrały znaczącą rolę w rozwoju polskiej biblistyki.

Miejscowość wyróżnia się również walorami przyrodniczymi. Na jej terenie znajdują się malownicze wąwozy lessowe, które należą do najciekawszych form krajobrazu Pogórza Wielickiego i stanowią atrakcyjny cel pieszych wycieczek.

Grabina

Grabina położona jest na południowych wzgórzach gminy Bochnia. Piękne krajobrazy, czyste środowisko oraz rozwijająca się baza agroturystyczna sprawiają, że jest to miejsce chętnie odwiedzane przez osoby szukające wypoczynku blisko natury.

Historia Grabiny naznaczona została tragicznymi wydarzeniami II wojny światowej. W styczniu 1945 roku, na dzień przed wyzwoleniem tych terenów, wieś wraz z sąsiednią Buczyną została spacyfikowana przez oddział Wehrmachtu w odwecie za działalność partyzantów. Większość zabudowań spalono, a wielu mieszkańców – w tym kobiety i dzieci – zostało zamordowanych. Tragiczne wydarzenia upamiętnia pomnik odsłonięty w 2005 roku, będący miejscem pamięci i zadumy.

Krzyżanowice

Krzyżanowice położone są na prawym brzegu Raby. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1286 roku, natomiast od 1312 roku funkcjonuje tu parafia.

Najcenniejszym zabytkiem jest drewniany kościół parafialny. Świątynia została pierwotnie wzniesiona w 1746 roku w Bochni jako kościół klasztorny bernardynów. Po kasacie klasztoru w 1783 roku budynek zakupiono przez magistrat Bochni, rozebrano i z niezwykłą starannością odtworzono w Krzyżanowicach.

Kościół, wykonany w konstrukcji zrębowej, zachwyca barokowo-klasycystycznym wystrojem wnętrza. Na szczególną uwagę zasługują ołtarze, ambona, chór muzyczny oraz gotycka kamienna chrzcielnica z XVI wieku.

Obok świątyni stoi XVIII-wieczna drewniana dzwonnica o konstrukcji słupowej, nakryta charakterystycznym dachem namiotowym. Znajdują się w niej dwa zabytkowe dzwony, w tym jeden odlany w 1772 roku, które do dziś przypominają o wielowiekowej historii miejscowości.

Łapczyca

Łapczyca jest najstarszą miejscowością ziemi bocheńskiej i należy do najstarszych ośrodków osadniczych południowej Polski. Jej początki sięgają wczesnego średniowiecza, a znaczenie miejscowości wynikało z dogodnego położenia przy dawnym Szlaku Bursztynowym, później znanym jako Szlak Królewski, obecnie funkcjonującym pod nazwą Via Regia Antiqua.

Na terenie Łapczycy odkryto pozostałości rozległego grodziska, którego największy rozwój przypadał na okres od IX do XI wieku. Miejscowość została wymieniona już w bulli legata papieskiego kardynała Idziego z 1105 roku jako Labscicia et cum sale, będąc częścią dóbr benedyktynów z Tyńca. Wzmianka ta świadczy o ogromnym znaczeniu Łapczycy w początkach państwa polskiego.

Od najdawniejszych czasów rozwój miejscowości związany był z wydobyciem soli. Już około tysiąca lat temu pozyskiwano tutaj solankę, która stała się podstawą rozwoju gospodarczego regionu i w konsekwencji doprowadziła do powstania Bochni – miasta lokowanego na prawie magdeburskim w 1253 roku.

Do dziś w Łapczycy funkcjonuje czynny otwór solankowy oraz warzelnia soli, przypominające o wielowiekowych tradycjach związanych z eksploatacją tego cennego surowca.

Najważniejszym zabytkiem miejscowości jest gotycki kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, ufundowany około 1340 roku przez króla Kazimierza Wielkiego. Według miejscowej legendy świątynia została wzniesiona jako pokuta monarchy za jego miłosny związek z Esterką – piękną Żydówką z Kazimierza.

Od 1849 roku z Bochni do łapczyckiego kościoła corocznie wyrusza piesza pielgrzymka będąca wotum wdzięczności za ocalenie miasta od epidemii cholery.

Przy dawnej drodze krajowej nr 94 znajduje się pomnik Józefa Chwałkowskiego – uczestnika powstania styczniowego, który oddał życie w walce o niepodległość Ojczyzny.

Łapczyca, dzięki wyjątkowemu dziedzictwu historycznemu, należy do najcenniejszych miejsc na mapie gminy Bochnia i stanowi ważny punkt na szlaku poznawania dziejów regionu.

Majkowice

Majkowice to miejscowość, której historia nierozerwalnie wiąże się z kolonizacją józefińską prowadzoną po I rozbiorze Polski. Pod koniec XVIII wieku osiedlili się tutaj koloniści niemieccy wraz ze swoimi potomkami, którzy zamieszkiwali wieś aż do zakończenia II wojny światowej.

Przez wiele dziesięcioleci funkcjonowała tu niemiecka szkoła, będąca ważnym ośrodkiem edukacji dla miejscowej społeczności. Mimo różnic narodowościowych i wyznaniowych mieszkańcy polskiego i niemieckiego pochodzenia żyli obok siebie przez blisko półtora wieku w atmosferze wzajemnego szacunku, zgody i dobrego sąsiedztwa. Ta historia pokojowego współistnienia pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych elementów dziejów Majkowic.

Moszczenica

Moszczenica to malownicza wieś położona nad Rabą, przy historycznym szlaku Via Regia Antiqua, u podnóża wzgórza Winnica. Już od średniowiecza aż do końca XIX wieku na jego nasłonecznionych stokach prowadzono uprawę winorośli, co świadczy o sprzyjających warunkach klimatycznych i dawnych tradycjach winiarskich regionu.

Z historią miejscowości związane jest również górnictwo solne. Na jej terenie znajdował się szyb wentylacyjny dawnej kopalni soli Siedlec–Moszczenica, przypominający o wielowiekowym znaczeniu przemysłu solnego dla ziemi bocheńskiej.

Nieprześnia

Nieprześnia należy do najstarszych miejscowości gminy Bochnia. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1229 roku.

Na uwagę zasługuje zabytkowy dwór wraz z otaczającym go parkiem, wybudowany w okresie międzywojennym przez rodzinę Sękowskich. Obiekt, otoczony starodrzewem, stanowi cenny element lokalnego dziedzictwa kulturowego.

U podnóża Łysej Góry znajdują się stawy hodowlano-rekreacyjne, będące miejscem wypoczynku oraz wędkowania. Przy drodze można zobaczyć figurę św. Izydora – patrona rolników, od wieków otaczanego szczególną czcią przez mieszkańców.

Na terenie miejscowości znajduje się również cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej, będący miejscem spoczynku żołnierzy poległych podczas walk na ziemi bocheńskiej.

Nieszkowice Małe

Nieszkowice Małe są jedną z najstarszych miejscowości regionu. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1198 roku, kiedy została wymieniona w bulli patriarchy jerozolimskiego jako Nescouiche. Obok Chełmu, Bochni i Targowiska należała wówczas do dóbr Zakonu Bożogrobców.

Wieś położona jest w malowniczej dolinie Raby i Stradomki. Spokojny krajobraz, rozległe tereny zielone oraz bogata historia sprawiają, że miejscowość zachowała swój wyjątkowy, historyczny charakter.

Nieszkowice Wielkie

Nieszkowice Wielkie położone są przy drogach łączących Bochnię z Łapanowem oraz Zawadę z Nowym Wiśniczem. Miejscowość zapisała się na kartach historii dzięki dramatycznym wydarzeniom z okresu II wojny światowej.

W nocy z 15 na 16 sierpnia 1944 roku w pobliżu wsi rozbił się aliancki samolot Liberator KG 890, dowodzony przez kapitana Zbigniewa Szostaka. Maszyna wystartowała z włoskiego Brindisi i po wykonaniu zrzutu zaopatrzenia dla walczącej Warszawy została trafiona przez niemiecką artylerię przeciwlotniczą.

W katastrofie zginęła cała siedmioosobowa polska załoga:

mjr Stanisław Daniel – nawigator,
kpt. Zbigniew Szostak – dowódca i pilot,
plut. Józef Bielicki – pilot,
sierż. Stanisław Malczyk – strzelec,
sierż. Józef Witek – strzelec,
plut. Wincenty Rutkowski – mechanik,
plut. Tadeusz Dubowski.

Pogrzeb lotników na cmentarzu parafialnym w Pogwizdowie stał się patriotyczną manifestacją miejscowej ludności, która mimo grożących represji oddała bohaterom należny hołd.

Dziś o tym wydarzeniu przypomina Pomnik Lotników Polskich, a od 2004 roku miejscowa szkoła nosi ich imię, pielęgnując pamięć o uczestnikach lotów z pomocą dla Powstania Warszawskiego.

Ostrów Szlachecki

Ostrów Szlachecki położony jest w północnej części gminy Bochnia. W przeszłości funkcjonował tutaj Rolniczy Zakład Doświadczalny, mieszczący się w dawnych zabudowaniach dworskich należących do rodziny Rostworowskich.

Do dziś zachował się historyczny charakter dawnego założenia dworskiego, przypominający o rolniczych tradycjach miejscowości. Miejscowa kaplica należy do parafii w Gawłowie i stanowi ważny ośrodek życia religijnego mieszkańców.

Pogwizdów

Pogwizdów należy do najpiękniej położonych miejscowości w południowej części gminy Bochnia. Pierwsze wzmianki o istniejącej tu parafii pochodzą z 1335 roku. Już w 1596 roku przy kościele funkcjonowała szkoła parafialna, a w XVIII wieku działał również szpital, co świadczy o znaczeniu miejscowości jako lokalnego ośrodka życia religijnego i społecznego.

Najcenniejszym zabytkiem jest drewniany kościół parafialny pw. św. Szymona i Judy Tadeusza, którego początki sięgają przełomu XV i XVI wieku. W latach 1896–1913 świątynia została rozbudowana i przebudowana, zachowując jednak swój historyczny charakter. W barokowym wnętrzu znajduje się między innymi otoczony kultem obraz Matki Bożej Częstochowskiej z XVI wieku oraz liczne zabytkowe elementy wyposażenia.

Na miejscowym cmentarzu spoczywa rodzina Niwickich, zasłużona dla rozwoju ziemi bocheńskiej.

Szczególnym walorem Pogwizdowa są również rozległe panoramy. W północnej części miejscowości przebiega malownicza trasa turystyczna Via Panoramica Nova, prowadząca z Berdychowa do Czyżyczki. Z trasy rozciągają się imponujące widoki na Beskid Wyspowy, Tatry, Pieniny oraz historyczny szlak Via Regia Antiqua.

Proszówki

Proszówki to miejscowość położona w bezpośrednim sąsiedztwie Bochni. Jej piękno utrwalił w swoich utworach Walery Wielogłowski (1805–1865), który dzieciństwo spędził właśnie tutaj. W swoich opowiadaniach z niezwykłym sentymentem opisywał płynącą przez okolicę Rabę, nazywając ją „rzeką czarów” oraz „rozkosznicą”, podkreślając jej wyjątkowy urok.

Jedną z największych atrakcji przyrodniczych jest rezerwat „Dębina”, utworzony w 1957 roku na skraju Puszczy Niepołomickiej. Rezerwat obejmuje powierzchnię 13,14 ha i chroni imponujące, ponad dwustuletnie dęby szypułkowe, których obwody pni często przekraczają 300 centymetrów.

Proszówki są również ważnym ośrodkiem sportu i rekreacji. Funkcjonuje tu nowoczesny kompleks szkolno-sportowy obejmujący szkołę, krytą pływalnię ogrzewaną kolektorami słonecznymi, sztuczne lodowisko, zespół boisk sportowych, skatepark oraz plenerową siłownię. Kompleks obejmuje krytą pływalnię ogrzewaną z wykorzystaniem kolektorów słonecznych, boiska sportowe, skatepark oraz plenerową siłownię.

Dogodne połączenie komunikacyjne z Bochnią sprawiają autobusy komunikacji miejskiej.

Siedlec

Siedlec to dawna wieś królewska, wzmiankowana już w 1388 roku. Położona na prawym brzegu Raby od pokoleń pielęgnuje bogate tradycje ludowe i folklorystyczne.

Już w 1911 roku powstała tutaj orkiestra dęta, a w 1948 roku nauczyciele Zofia i Ludwik Zacharowie założyli Zespół Folklorystyczny Pieśni i Tańca „Siedlecanie”. Przez dziesięciolecia zespół promował kulturę regionu Przyrabia zarówno w Polsce, jak i za granicą, zdobywając liczne nagrody i uznanie publiczności.

Od 1995 roku przy świetlicy wiejskiej działa Izba Regionalna, w której zgromadzono bogaty zbiór eksponatów dokumentujących życie dawnych mieszkańców. Wśród nich znajdują się narzędzia gospodarskie, wyposażenie domów, fotografie, książki oraz stroje ludowe liczące ponad sto lat. Najstarsze eksponaty pochodzą z około 1880 roku.

Każdego roku w Siedlcu odbywa się Biesiada Agroturystyczna – jedna z największych imprez folklorystycznych w Małopolsce. Wydarzenie gromadzi zespoły ludowe, twórców rękodzieła, rzemieślników oraz miłośników kultury regionalnej z całego kraju.

Słomka

Słomka położona jest na północnych obrzeżach Bochni, na prawym brzegu Raby. Szczególnie cennym przyrodniczo miejscem jest tzw. Stare Rabisko, gdzie zachowały się rzadkie gatunki roślin i zwierząt związanych z doliną rzeki.

Miejscowość znana jest również z organizowanego corocznie Święta Latawca, które przyciąga dzieci, młodzież oraz miłośników modelarstwa i rekreacji na świeżym powietrzu.

Stanisławice

Stanisławice należą do największych miejscowości gminy Bochnia. Po 28-letniej przerwie ponownie zostały włączone do gminy 1 stycznia 2004 roku.

Wieś położona jest przy drodze Bochnia – Niepołomice – Kraków, bezpośrednio przy Puszczy Niepołomickiej – jednym z najcenniejszych kompleksów leśnych w Polsce.

Historia puszczy sięga średniowiecza. Pierwsza wzmianka o tym obszarze pochodzi z 1242 roku, kiedy funkcjonował pod nazwą Las Kłaj. W 1393 roku pojawiła się nazwa Las Niepołomicki, natomiast od 1441 roku używana jest obecna nazwa – Puszcza Niepołomicka.

Przez całe stulecia puszcza pozostawała własnością państwa. Najpierw należała do królów polskich, a po rozbiorach przeszła na własność Skarbu Państwa. Była ulubionym terenem łowieckim wielu monarchów, wśród których znaleźli się Kazimierz Wielki, Władysław Jagiełło, Zygmunt Stary, Zygmunt August, Stefan Batory oraz August II Mocny. W królewskich łowach uczestniczono przede wszystkim na tury, żubry, łosie, jelenie, dziki, niedźwiedzie i wilki.

Obecnie Puszcza Niepołomicka stanowi doskonałe miejsce wypoczynku i aktywnej turystyki. Gęsta sieć asfaltowych tras rowerowych oraz liczne ścieżki spacerowe przyciągają każdego roku tysiące turystów.

Na terenie puszczy, w pobliżu uroczyska Osikówka, znajduje się zbiorowa mogiła żołnierzy Armii „Kraków”, którzy polegli podczas walk we wrześniu 1939 roku.

Stanisławice są także miejscem dynamicznego rozwoju gospodarczego. Funkcjonuje tu nowoczesna drukarnia opakowań oraz rozbudowany kompleks szkolno-sportowy, służący mieszkańcom całej okolicy.

Stradomka

Stradomka to malownicza miejscowość położona w dolinie rzeki o tej samej nazwie. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1308 roku. W średniowieczu należała do parafii w Chełmie, prowadzonej przez Zakon Bożogrobców. Jej właścicielami byli bracia Piotr, Jan i Andrzej Stradomscy, którzy prowadzili tutaj niewielki folwark.

W XIX wieku działał w Stradomce browar, będący ważnym elementem lokalnej gospodarki. Dziś miejscowość kojarzona jest przede wszystkim z walorami przyrodniczymi i możliwościami aktywnego wypoczynku. Wzgórze Borek od wielu lat cieszy się popularnością wśród miłośników lotniarstwa i paralotniarstwa, oferując doskonałe warunki do uprawiania tych sportów.

Przez wieś przepływa czysta rzeka Stradomka wraz z licznymi potokami, które od lat przyciągają wędkarzy. Bogactwo ryb oraz spokojne otoczenie sprawiają, że jest to doskonałe miejsce do kontaktu z naturą i wypoczynku na świeżym powietrzu.

Wola Nieszkowska

Wola Nieszkowska jest najbardziej na południe wysuniętą miejscowością gminy Bochnia. Wieś położona jest wśród malowniczych wzgórz Pogórza Wielickiego, skąd rozciągają się rozległe panoramy okolicznych dolin i pasm górskich.

Na wzgórzu Wichracz (Wichraz) znajdują się dwa cmentarze wojenne z okresu I wojny światowej. Spoczywają na nich żołnierze armii austro-węgierskiej i rosyjskiej, którzy polegli podczas ciężkich walk prowadzonych na tym terenie w grudniu 1914 roku. Nekropolie są ważnym świadectwem historii regionu i miejscem pamięci o wydarzeniach Wielkiej Wojny.

Zatoka

Zatoka to niewielka miejscowość położona w północno-wschodniej części gminy Bochnia. Jej największym bogactwem jest przyroda. Rozległe łąki, podmokłe tereny i szuwary tworzą dogodne warunki dla wielu gatunków ptaków wodnych i błotnych, w tym gatunków rzadkich i objętych ochroną.

Miejscowość stanowi atrakcyjne miejsce dla miłośników obserwacji przyrody oraz spokojnego wypoczynku. Działa tutaj również stadnina koni, oferująca możliwość kontaktu z tymi zwierzętami oraz aktywnego spędzania czasu.

Zawada

Zawada położona jest w południowej części gminy Bochnia. W przeszłości była siedzibą gromady i do dziś zachowała swój historyczny charakter.

Przy rozstaju dróg prowadzących do Łapanowa i Nowego Wiśnicza znajduje się zabytkowy dwór, będący jednym z najcenniejszych obiektów architektury dworskiej w regionie. Budynek został wzniesiony w 1831 roku i należał do Teodora Niwickiego. Charakteryzuje się klasyczną bryłą z charakterystycznym łamanym polskim dachem oraz gankiem wspartym na dwóch kolumnach.

W 1999 roku dwór został pieczołowicie odrestaurowany, odzyskując dawny blask. Otacza go starannie utrzymany park dworski z licznymi pomnikowymi drzewami, które stanowią cenny element lokalnego dziedzictwa przyrodniczego i krajobrazowego.

Park wraz z zabytkowym dworem tworzy wyjątkowy zespół historyczno-krajobrazowy, będący jednym z najbardziej malowniczych miejsc na terenie gminy Bochnia.

Poznaj naszą gminę